Borówka czarna (Vaccinium myrtillus)



Borówka czarna – zastosowanie:

owoc:

  • choroby oczu: katarakta, zaćma, retinopatia, nadciśnienie śródgałkowe, zwyrodnienie plamki żółtej, zaburzenie widzenia o zmierzchu, stany zapalne, osłabienie widzenia związane z pracą przed monitorem np komputera (poprawia ukrwienie w obrębie tęczówki, poprawia ostrość widzenia, ułatwia rozpuszczanie mikrozakrzepów, zwiększa elastyczność naczyń włosowatych);
  • choroby naczyń obwodowych: żylaki, nadciśnienie, kruchość naczyń (uszczelnia ściany naczyń, zwiększa wytrzymałość ich śródbłonka, działa przeciwzapalnie i przeciwzakrzepowo, hamuje zlepianie (agregację) krwinek);
  • ostre biegunki (działa ściągająco i zapierająco, przeciwbakteryjnie – w tym również na szczepy oporne na antybiotyki, przeciwrobaczo, zmniejsza przepuszczalność błon śluzowych jelit, likwiduje odwodnienie);
  • glista ludzka, owsiki (duża ilość świeżych lub suszonych owoców – ok 1 szklanka dziennie świeżych owoców dla dzieci i 3 szklanki dla dorosłych);
  • zatrucia pokarmowe, stany zapalne błon śluzowych jelit (garbniki wiążą się z toksynami bakteryjnymi, a także z solami metali ciężkich, tworząc nierozpuszczalne kompleksy uniemożliwiające ich wchłanianie przez organizm);
  • stany zapalne jamy ustnej (do płukania);
  • liszaje i stany zapalne skóry (okłady zewnętrzne);
  • żylaki, hemoroidy;
  • częste wylewy podskórne wynikające z kruchości naczyń krwionośnych;
  • odmładzanie (antocyjany potrafią wiązać krzyżowo włókna kolagenowe, wzmacniając tym samym ich naturalne wiązania. Stabilizacja kolagenu oznacza jędrny i młody wygląd skóry, szczelność naczyń krwionośnych, zdrowe dziąsła, stawy, kości. Dodatkowo antocyjany borówki hamują aktywność enzymów niszczących kolagen, elastynę i kwas hialuronowy);

liście:

  • cukrzyca typu 2 (początkowe stadium);
  • dolegliwości nieżytowe przewodu pokarmowego;
  • artretyzm;
  • hemoroidy;
  • choroby skóry (głównie grzybice);
  • wysoki poziom cholesterolu;

Borówka czarna – działanie niepożądane:

W wysokich dawkach lub długotrwałych kuracjach liście borówki mogą wywołać zatrucie. Dlatego zazwyczaj stosowane są w małych ilościach jako składnik mieszanek ziołowych.

 Borówka czarna – substancje aktywne:

Owoc: antocyjany (pochodne cyjanidyny, delfinidyny, malwidyny, peonidyny), glukozydy, arabinozydy, garbniki katechinowe (do12%).

Oprócz tego borówka zawiera flawonoidy (glikozydy, kwercetyny), kwasy organiczne (7%) (jabłkowy, cytrynowy, bursztynowy, chinowy), witaminy C, B (kompleks), karotenoidy, pektyny (8%).

Swoje wyjątkowe działanie lecznicze owoc borówki zawdzięcza synergistycznemu działaniu wszystkich wymienionych składników.

Liście: garbniki katechinowe, procyjanidyny, flawonidy, związki triterpenowe, fenolokwasy (chinowy, chlorogenowy, kawowy, salicylowy), sole potasu, sodu, magnezu, manganu, chromu oraz tzw glukokinina.

 Borówka czarna – opis:

Krzewinka z rodzaju Wrzosowatych o pędach nagich, gładkich wyrastających do 60 cm. wysokości.
Liście krótkoogonkowe, małe, ząbkowane jasnozielone. Kwiaty białe, dzwonkowate, krótkoszypułkowe.
Owocem są małe, okrągłe, granatowe jagody z sinoniebieskim nalotem woskowym.

Surowcem leczniczym są jagody zbierane zbierane ze stanu dzikiego w czerwcu i w lipcu i suszone w cieniu w warunkach naturalnych lub w suszarniach.

Wczesną wiosną lub pod koniec lata zbierane są liście, które następnie suszy się w zacienionym i przewiewnym miejscu.

Borówka czarna rośnie w lasach w chłodnych i umiarkowanych rejonach półkuli północnej.

 

 

Piśmiennictwo:
  1.  Dr n. med. D. Broniarczyk – Pawłowska “Antyoksydanty a wzrok – wpływ luteiny, zeaksantyny, witaminy A i C oraz antocyjanów z owoców borówki czarnej na proces widzenia” „Nutrition & Health” rocznik 13, Nr 1 (50) luty 2010
  2. Lek. med. M. Miktus “Bioaktywne składniki pochodzenia roślinnego” „Nutrition & Health” rocznik 13, Nr 4 (53) sierpień 2010
  3. Doc. Dr hab. farm. A. Ożarowski, Dr n. farm. W. Jaroniewski: „Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie” IWZZ, Warszawa 1989
  4. prof. dr hab. farm. Lamer-Zarawska E., prof. dr hab. med. Kowal-Gierczak B., prof. dr hab. med. J. Niedworok „Fitoterpia i Leki Roślinne”. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007
  5. M. Ashwell, G. Bussel i inn. “Uzdrawiająca moc witamin, minerałów i ziół” Warszawa 2000
  6. J Carper „Żywność twój cudowny lek” Vesper Poznań 2008