Niepokalanek pieprzowy (Niepokalanek mnisi, Niepokalanek pospolity, Vitex agnus – casus)



Niepokalanek mnisi – zastosowanie:

Kobiety:

  • schorzenia menstruacyjne (zespół napięcia przedmiesiączkowego, zatrzymanie miesiączkowania, niedoczynność ciałka żółtego, przypadłości menopauzalne);
  • mastodynia i mastalgia (ból piersi);
  • niedostateczna produkcja pokarmu (działanie mlekopędne);
  • drażliwość, niepokój, napięcia nerwowe, wahania nastrojów;
  • obrzęki spowodowane gromadzeniem się wody w tkankach (twarzy, kończyn dolnych w obrębie stawu skokowego);
  • depresja;

Mężczyźni:

  • zaburzenia równowagi hormonalnej (obniża poziom FSH i podwyższa poziom ICSH);
  • mimowolny lub przedwczesny wytrysk;
  • nadmierne napięcie seksualne (niepokalanek jest anafrodyzjakiem);
  • nerwice seksualne na tle obniżonej satysfakcji seksualnej (w okresie andropauzy);
  • trądzik młodzieńczy (w okresie dojrzewania chłopców)

 Niepokalanek pieprzowy – działanie niepożądane:

Jak dotychczas nie stwierdzono działania toksycznego wyciągów z owoców niepokalanka.

Owoce niepokalanka zjadane w dużych ilościach (powyżej 250 mg dziennie surowca w preparacie farmaceutycznym) mogą wywołać nudności, zgagę, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, świąd skóry lub uczucie zmęczenia i osłabienia.

Zazwyczaj stosuje się 30-40 mg dziennie.

 Niepokalanek pieprzowy – substancje aktywne:

Owoc niepokalanka zawiera glikozydy irydoidowe, flawony i flawonole, diterpeoidy oraz olejki eteryczne.

 Niepokalanek pieprzowy – opis:

Niepokalanek pieprzowy to wiecznie zielony krzew (lub niskie – ok. 5 m drzewo) z rodziny Werbenowatych o owłosionych liściach, złożonych z dziewięcioma podłużnymi listkami odchodzącymi promieniście z nasady ogonka.
Fioletowe lub niebieskie kwiaty rosną w podłużnych kwiatostanach.
Owoce są małe, twarde i czteronasienne.
Wysuszone owoce przypominają wyglądem czarny pieprz.

Niepokalanek mnisi rośnie, uprawiany jako roślina ozdobna, u wybrzeży Morza Śródziemnego, na Krymie i w Azji Środkowej.

Surowcem leczniczym są owoce niepokalanka.

 

Piśmiennictwo:
  1. prof.dr hab. farm. Lamer-Zarawska E.,prof. dr hab. med. Kowal-Gierczak B., prof. dr hab. med. J. Niedworok :
  2.  „Fitoterpia i Leki Roślinne”. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007
  3.  Ben-Erik van Wyk, M. Wink, “Rośliny lecznicze świata “ MedPharm, Polska 2008