Witamina A



Witamina A – zastosowanie:

  • Działa na oczyszczanie organizmu – jako silny antyoksydant zwalcza szkodliwe działanie wolnych rodników;
  • Zwiększa odporność naszego organizmu – dzięki jej obecności wytwarzane są przeciwciała oraz wzmożona jest aktywność cytotoksycznych komórek T, przez co niepożądane wirusy i bakterie zwalczane są dużo szybciej;
  • Wzmaga odporność błon śluzowych wyścielających przewód pokarmowy oraz drogi oddechowe – witamina A wykazuje zdolność zwiększania aktywności chroniących je przeciwciał;
  • Zapobiega wysychaniu błon śluzowych – umożliwiając im prawidłowe funkcjonowanie oraz czyni je odporniejszymi na działanie szkodliwych czynników;
  • Odgrywa ważną rolę w walce z nowotworami – witamina A może powodować cofanie się zmian przednowotworowych oraz hamować wzrost guzów rakowych;
  • Wywiera korzystny wpływ na nasz wzrok – jest konieczna do jego prawidłowego funkcjonowania, do postrzegania kolorów oraz do adaptacji zmian oświetlenia, zapobiega kurzej ślepocie, katarakcie, chorobom rogówki i spojówek;
  • Przyczynia się do wzrostu i rozwoju naszego organizmu – odgrywa istotną rolę w procesie wzrostu kości, zębów oraz włosów;
  • Przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania chrząstek;
  • Poprawia elastyczność skóry – tym samym opóźnia proces powstawania zmarszczek i plam starczych;
  • Stosuje się ją w leczeniu niektórych chorób skóry, między innymi takich jak: trądzik, łuszczyca, egzema, czyraczność, owrzodzenia i inne wykwity skórne.
  • Chroni skórę przed szkodliwymi promieniami UV – jest w stanie szybko wyleczyć uczulenia i oparzenia słoneczne;
  • Ma duży wpływ na profilaktykę chorób układu krążenia – pozwala obniżyć poziom cholesterolu we krwi, dzięki czemu chroni przed miażdżycą.

 

Witamina A – działania niepożądane:

Witamina A – skutki niedoboru:

Witamina A – skutki nadmiaru:

 

Organizm człowieka posiada około 6-miesięczny zapas witaminy A występujący w postaci estrów retynylowych, dlatego ewentualne skutki niedoboru nie sa widoczne od razu.

Jeżeli już do nich dochodzi to mogą one powodować:

  • wysychanie rogówki oka,
  • nadwrażliwość na światło,
  • zaczerwienienie i opuchnięcie powiek,
  • przy znacznym niedoborze może dojść nawet do ślepoty.
W przypadku przedawkowania witaminy A może dojść do:

  • suchości i swędzenia skóry,
  • podczas ciąży – do uszkodzenia płodu;
  • zawrotów i bóli głowy oraz nudności (takie objawy zaobserwowane zostały ponad 100 lat temu u badaczy polarnych, którzy odżywiali się tylko mięsem fok i niedźwiedzi, które jest wyjątkowo bogatym źródłem witaminy A).

 

Witamina A – zapotrzebowanie:

Dobowe zapotrzebowanie na witaminę A wynosi 700 mikrogramów.

Zapotrzebowanie na witaminę A jest zwiększone:

  • w czasie ciąży;
  • w okresie laktacji;
  • gdy spożywa się większe ilości alkoholu i kawy;
  • w trakcie zwiększonego wysiłku fizycznego (np. intensywne ćwiczenia ruchowe czy też ciężka praca fizyczna);
  • gdy poziom żelaza w organizmie jest zbyt wysoki.

Witamina A jest lepiej przyswajalna wraz z cynkiem oraz przy obecności witaminy C oraz E.

Brak żółci utrudnia przyswajanie witaminy A.

Witamina A – opis

Witamina A jest rozpuszczalna w tłuszczach. W produktach pochodzenia zwierzęcego występuje jako retinol, natomiast w produktach pochodzenia roślinnego jako prowitaminy A: alfa-karoten, beta-karoten oraz gamma-karoten. Prowitaminy A są nietoksyczne dla naszego organizmu i nie grozi nam ich przedawkowanie, odwrotnie aniżeli w przypadku witaminy A.

Witamina A jest przede wszystkim obecna w suszonych morelach, marchwi, mniszku lekarskim, jarmużu, pokrzywie, surowym koprze, szpinaku, dzikiej róży, rukwi wodnej, szczawie, w pełnotłustych produktach mlecznych, jajach oraz kiełkach żyta.

Piśmiennictwo:

  1. Barbara Włodarczyk, Zdrowie od kuchni, Białystok 2008, S.18-20.